Üst Manşetler Altı

​SAVAŞ YILLARINDA EYNESİL-GÖRELE YÖRESİ-1

SAVAŞ YILLARINDA EYNESİL-GÖRELE YÖRESİ-1
Mevlüt KAYA
Giresun yöresi, Osmanlıların 1461’de Trabzon Rum Devleti’ni kuşatarak kendine bağlamasından daha önce Türk yurdu haline gelmiştir. Bu yıllar, Osmanlı’nın doğuda ve batıda sınırlarının genişlediği yıllardır. Trabzon’un fethinin gerçekleştirildiği sıralarda, Osmanlı ordusu Atina Dukalığı’nın ve Mora’nın tamamına yakınını ele geçirmiş, Ege’nin her iki yanındaki kara parçalarında Osmanlı Devleti’ni egemen kılmıştı. Doğu-batı istikametinde giderek büyüyen Osmanlı Devleti, batı merkezli olarak Hıristiyan toplumunun bugüne dek büyüyerek gelmiş kinlerinin hedefi olmuştu. Avrupa’da git gide artan İslamofobi ve Türkofobi’nin kaynaklarına inildiğinde, Hıristiyan dünyasının yabancı korkusu (xenophobia) etkenin batı belleğinde köklü bir yeri olduğu anlaşılmaktadır.
Avrupalı devletlerin Osmanlı’ya karşı aldığı ortak tavır, onların bugünkü politik yapısına da ışık tutmaktadır. Megali İdea ülküsüyle genişleme hedeflerinden hiç vazgeçmeyen ve Avrupa’nın bazen gizli, bazense açık olarak sürekli desteklediği Yunanistan, ilk seçimini 1844’te yapmıştı. Seçime, ülkedeki “Rus partisi”, İngiliz partisi”, “Fransız partisi” ve Yunan partileri katılmıştı. Seçimin ardından Fransız partisi iktidara geldi. Tepedelenli Ali Rıza Paşa’nın yanında doktor göreviyle bulunan ve bu sırada siyasi deneyim elde eden Fransız partisi başkanı Kolletis, 14 Ocak 1844’te Yunan anayasası yapılırken Yunan Megali İdea’sının “Büyük Yunanistan” hayaline dair bir konuşma yapmış, bu konuşmada; Yunanistan’daki Yunanlılar gibi Yanya’da, Serez’de, Edirne’de, İstanbul’da ve Trabzon’da yaşayanların da Grek olduğunu vurgulamıştı. Tarihsel hiçbir gerçekliğe dayanmadan yapılan bu politik konuşma, büyük Yunan ütopyasının bir yansımasıydı. Nitekim Yunan emperyalizminin Karadeniz üzerine ürettiği söylemlerin bilimsel bir kıymeti bulunmamaktadır. Aynı söylemler, Milli Mücadele’de de politika olarak sürdürülmüştür. Ancak Giresunlu gönüllülerden oluşan, başlarında Osman Ağa ve Binbaşı Hüseyin Avni Bey’in bulunduğu 42. ve 47. Gönüllü Alaylar, Milli Mücadele döneminde Yunan Megali İdea’sına en sert biçimde cevap vermiştir.
1914-1918: Birinci Dünya Savaşı yılları… Savaşın etkileri yörede çok çabuk görülmeye başlanmıştı. Yöre halkı gıda bulamaz hale gelmişti. Yetkililer, Ziraat Bankası’nın yöreye 15 ton mısır dağıtmasını talep ettiyse de banka bu yardımı mevzuata aykırı bularak reddetti. Banka yetkilileri, talebi ve karşılanamama gerekçesini Dâhiliye Nezareti’ne bildirdi. Yöre halkı, hem savaşla hem de açlıkla karşı karşıya kalmış ve kendini çok cepheli bir mücadelenin ortasında bulmuştu.
Giresun gençleri askerlik için ülkenin en uç sınırlarına kadar gitmiş, geride kalan aileleri Rus işgalcilere karşı savunmaya geçmişlerdi. Savaş ve kargaşa döneminde 1918’de Bağdat’ta askerliğini yaparken İngilizlere esir düşen Göreleli Kâtip Rüstemoğlu Abdülhamid’e ait mektuplar, anı, belge, bulgu ve notlar, dönemin koşullarını halk perspektifinden anlamada oldukça önemli materyallerdir.
Nisan 1915’te İngilizlerin kuşattığı Basra’yı geri almak isteyen Osmanlı ordusu “Şuaybiye Savaşları” olarak bilinen harekâtta yenilmiş ve birçok asker ve kamu çalışanı esir düşmüştü. İngiltere bu dönemde dünyada ilk kez “sivil esir sistemi”ni kullanan ülke olmuştu. Osmanlı’nın bitkin düştüğü 1917-1918 yıllarında İngiliz ordusu, beraberindeki Hint ordusuyla art arda Bağdat’a saldırılar düzenledi. Güçsüz kalmış Türk ordusu bu saldırıların karşısında geri çekilmek zorunda kalmıştı. Çekilirken çembere düşen orduda 5000 kişiye yakın asker, İngilizlerce esir alındı. Bağdat’ta ve Basra’da büyük esir kampları kuruldu. Burada esir alınan askerlere dair Avustralya devlet arşivinde bulunan ve BBC tarafından yayımlanan önemli görüntüler bulunmaktadır. Bu görüntülerden anlaşıldığı üzere, İngiliz ve Hint askerleri Türk esirlere zulmetmiştir. Esirlerin nakli esnasında Dicle’den su içmeye çalışan Türk esirler Hint askerler tarafından acımasızca kırbaçlanmaktadır. Esirlere ancak hayatta kalacak kadar ekmek verilmektedir… (Devam Edecek)
 
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Blok Reklam 1

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Eynesil'e en son ne zaman geldiniz?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP
1M.Başakşehir1711331336
2Galatasaray1711421535
3Fenerbahçe179261433
4Beşiktaş178361330
5Kayserispor17836730
6Göztepe17953430
7Trabzonspor17845529
8DG Sivasspor17872-426
9Bursaspor17764925
10Evkur Yeni Malatyaspor17674-322
11Kasımpaşa17584-619
12TM Akhisarspor17584-819
13A. Alanyaspor17593-518
14Osmanlıspor FK175102-817
15Antalyaspor17485-1217
16Atiker Konyaspor174103-715
17Gençlerbirliği17395-1214
18K.Karabükspor172123-159

KARİKATÜR

Deneme kar

TARİHTE BUGÜN

1998

Türk müzisyen, söz yazarı, besteci, tiyatro sanatçısı ve Grup Vitamin solisti Gökhan Semiz, bugün vefat etti.

1982

ABD'li basketbolcu Dwyane Wade, bugün doğdu.

1984

Slovak futbolcu Filip Holosko, bugün doğdu.

2005

İstanbul'da 97 şehit asker ailesi ve malul gaziye Cumhurbaşkanlığı Devlet Övünç Madalyası ve Beratı verildi.

1960

Yahya Kemal Müzesi açıldı. Müze Fatih Külliyesi'nin Baş Kurşunlu Medresesi'nde bulunuyor.

1923

Mustafa Kemal Paşa'nın İzmit'te düzenlediği ilk basın toplantısı, sabaha karşı sona erdi.

1904

Anton Çehov'un yazdığı Vişne Bahçesi oyunu ilk kez Moskova Sanat Tiyatrosu nda sahnelendi.

1685

Viyana'da ilk kafe Johannes Diodato tarafından açıldı.

1851

Şirket-i Hayriye kuruldu.

2013

Türk gazeteci, yazar Mehmet Ali Birand, bugün vefat etti.

1995

Japonya'nın OsakaKobe bölgesinde 7,2 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi 6 binden fazla kişi öldü.

1991

Çöl Fırtınası Harekatı, ABD uçaklarının Irak ve Kuveyt'teki hedefleri vurmalarıyla başladı. Irak, misilleme olarak İsrail'e 8 adet Scud füzesi yolladı.

1990

Yazar Aziz Nesin, kendisine "vatan haini" dediği gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine tazminat davası açtı.

1974

Resmî olarak son Anadolu parsı öldürüldü.

1973

Ferdinand Marcos, Filipinler'in "ömür boyu" başkanı oldu.

1964

Londra Konferansı'nda Kıbrıs Türk toplumunu temsil eden Rauf Denktaş konuştu. Rauf Denktaş, federal yönetime gidilmezse, ayrı bir hükümet kuracaklarını açıkladı.

1962

Jim Carrey, ABD'li sinema oyuncusu doğdu.

1946

BM Güvenlik Konseyi ilk toplantısını yaptı.

1945

Sovyet ve Polonya birlikleri Varşova'ya girdi.

1942

Muhammed Ali, Üç kez dünya profesyonel boks şampiyonluğunu elde eden tek boksör, doğdu.

1942

Ankara'da ekmek karneye bağlandı.

1929

Elzie Crisler Segar tarafından yaratılan Temel Reis (Popeye) karikatürü ilk kez bir gazetede yayımlandı.

1909

Fenerbahçe ile Galatasaray ilk kez karşılaştı; FB0, GS2

Simon Bolivar Kolombiya Cumhuriyeti'ni ilan etti.

Simon Bolivar, Kolombiya Cumhuriyeti'ni ilan etti.

1899

Al Capone, dünyanın en ünlü gangster bugün doğdu

1875

Karaköy - Beyoğlu arasındaki Tünel hizmete girdi. Tünel dünyanın en eski ikinci ve en küçük metrosuydu.

1605

Cervantes'in "Don Kişot" adlı romanı ilk kez yayımlandı. Romanın 2. bölümü ise tam 10 yıl sonra basılacaktır.

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri