1939’DA FINDIK İSTASYONU ÇALIŞMALARI

1939’DA FINDIK İSTASYONU ÇALIŞMALARI
 
Mevlüt KAYA
 
 Fındık mahsulü, Giresun yöresinin en önemli gelir kaynağı durumundadır. Osmanlı’nın son yüzyıllarından itibaren Giresun’a önemli bir ekonomik getiri sağlayan fındığın yöredeki varlığı incelendiğinde eski çağlara dek indiği görülmektedir. Osmanlı’nın son dönemlerinden itibaren fındığa olan ilgi yörede hızla artmış, mahsulün çokluğu ve kalitesi üzerine pek çok kez projeler üretilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda söz konusu dönemlerden itibaren ciddi adımlar atılmış, fındık gitgide önemli bir ulusal ürün haline gelmiştir. Fındığın ihracatı, pek çok ülke ile ticari ilişkiler kurulmasını gerektirmiştir. Günümüze doğru gelindikçe fındığın Giresun, Karadeniz Bölgesi ve ülkeye getirileri bakımından uluslararası bir boyut kazandığı görülmektedir.
            Kemal Peker, 1940’lı yıllarda Giresun fındığının basın/medya aracılığıyla tanıtımı için önemli ölçüde çaba sarf etmiştir. Öte yandan, 1939’da Giresun’da fındık istasyonunun önemli çalışmaları olmuştur. Dönemin basınından konuya dair aşağıda yer alan bir kesiti naklediyoruz:
“Fındık İstasyonu Çalışmaları
Vekâlet muakkip kadrosuna 30 memur daha ilave etti. Mücadele teşkilatı İstasyon Teknisyenliği’ne bağlandı. Vekâletten otuzar lira ücretli 30 muakkip kadrosu gelmiştir. Bu muakkipler 304 köyü bulunan Giresun vilayetinin her on köyüne bir tane olmak üzere taksim ve tayin olunmuşlardır.
Evvelce on üç kişiden ibaret olan bu teşkilat “Fındık köy işyarı” adı altında köy bütçelerinden maaş alarak idare olunuyorlardı. Bu adamlar vilayetin iktisadi vaziyeti itibarıyla 8-10 ay maaş alamadıklarından kendilerinden beklenilen vazifeyi tam randımanlı bir şekilde ifa edemiyorlardı. Bunu bir dereceye kadar mazur görmek mecburiyeti hâsıl oluyordu. Şimdi bu teşkilatın genişletilmesi, vekâlet bütçesine devri, çalışacak elemanların on üçten otuza çıkarılması istenilen verimin şüphesiz pek çok olacağına bir delil teşkil edecektir. Bundan başka istasyonun faaliyet sahası genişletilmiştir. Vilayet mücadele teşkilatı doğrudan doğruya fındık istasyon teknisyenliğine bağlanmıştır. Bu itibarla zaten birbirinden ayrılmayan fındık bahçelerinin bakımı, imarı, hastalık işleri bir elden ve bol elemanla daha esaslı, rasyonel, metodik bir surette takip ve icra edilmiş olacaktır. Bu; memleketin iktisadi durumunu yükseltecek, istihsalatın çoğalmasını, bollaşmasını, mükemmelleşmesini intaç edecektir.
Vilayet bütçesinden alınan 1550 liralık bir tahsilatla merkez ve kazalarda muvakkat kırkar liralık ücretli 15 kontrol memuru fındık istasyonu emrine alınmıştır. Bunlar, pazarlara yaş, çürük, nevileri seçilmemiş mahsulatı sokmayacaklardır. Bunun neticesi olarak mallarımız daha yüksek fiyatla satılacak, milli servet tabii seviyesini kaybetmeyecektir. Yani istihsal maddemiz layık olduğu değerler satılacaktır.
Fındık istasyonu emrindeki 30 kişilik muakkipler, mahsul ve hasadın pazarlara gelme aylarında ayni işlerde kullanılacaklardır. Bu şekilde halkın ve iktisadi bütünlüğümüzün lehine çok esaslı bir gayret sarf edilmiş olacaktır.” (Akgün, 10 Ağustos 1939).
            1939’da dünyayı etkisi altına alan sosyal, ekonomik ve siyasi buhranın ağır koşullarında fındığın kalitesinin arttırılması için yapılacak çalışmalara bütçe ayrılması, o yıllarda fındığın öneminin, ülkeye ve bölgeye getirilerinin nasıl olacağının anlaşıldığının göstergesidir. Osmanlı’nın son döneminde ticaretin bozulmasında göze çarpan etkenlerden biri yaş fındığın “bir şekilde” tüccardan geçirilerek başka memleketlere gönderilmesi, sevk edildiği yere varıncaya kadar bozulması, çürümesi idi. Ürünler geri dönüyor, ticarette güven kalmıyordu. Üreticinin, yaş ürünü fazla kilo=fazla para mantığıyla birtakım yöntemlerle hileye başvurarak satması özellikle dış ticaretteki prestiji yok ediyordu. Bundan da öncelikle ülke ve bölge ekonomisi zarar görüyordu. Bu nedenle yukarıdaki kesitten de anlaşılacağı üzere, fındık istasyonun, fındığın kalitesinin sağlanması ve denetimi için çalışan kadrosunu arttırması adeta zorunlu bir ihtiyaç haline gelmişti. Çünkü fındık “Giresun”, Giresun ise “fındık” ile özdeşleşmişti; hem Türkiye’de hem de dünyada. Öyleyse yörede yetiştirilen ve ticarete konu olan fındıkların son derece kaliteli olması önemli bir gereklilik olarak görülmüştü.
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Türkiye′de salgını önlemek için alınan ek tedbirler yeterli mi?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP

TARİHTE BUGÜN

2018

Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahibi, sanat ve kültür tarihçisi Prof. Dr. Semavi Eyice, 96 yaşında hayatını kaybetti

2018

Avrupa Birliği (AB), Beşşar Esed rejimine uyguladığı yaptırımları bir yıl daha uzatma kararı aldı

2017

ABD'nin Mississippi eyaletinde, aralarında şerif yardımcısının da bulunduğu 8 kişi, silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirdi

2016

Real Madrid, UEFA Şampiyonlar Ligi finalinde, normal süresi 1-1 biten Atletico Madrid'le girdiği mücadeleyi, penaltılarda 5-3 kazanarak kupayı 11. kez müzesine götürdü

2016

Genelkurmay Başkanlığı, Suriye'de terör örgütü DEAŞ mevzilerine yönelik atışlar ve hava harekatı sonucunda 104 teröristin öldürüldüğünü açıkladı

2015

İsrail, Mescid-i Aksa'nın batısındaki Ağlama Duvarı'nın olduğu bölüme köprü inşa etmeye başladı

2015

Etiyopya'da 3,5 milyon yıllık yeni insansı kalıntılar bulundu

2013

Belçika'nın üçüncü büyük kenti Gent'te, belediye çalışanlarına 2007 yılında getirilen başörtüsü yasağı kaldırıldı

2013

İtalya Temsilciler Meclisi, kadınlara yönelik ve aile içi şiddetin önlenmesi ile bunlarla mücadeleyi kapsayan Avrupa Konseyi İstanbul Sözleşmesi'ni oy birliğiyle kabul etti

2011

Mısır, Gazze sınırındaki Refah sınır kapısını daimi olarak açtı

2004

Cumhurbaşkanı Sezer, gençlerin imam hatip liselerine yönlenmelerinin özendirilmesi gerekçesiyle hazırlanan ve ''Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun''u kısmen TBMM'ye iade etti

2002

NATO, Rusya'yı "sınırlı ortak" ilan etti

1999

Leonardo da Vinci'nin şaheseri Son Akşam Yemeği adlı tablo, 22 yıl süren restorasyon çalışmalarının sona ermesiyle İtalya'nın Milano kentinde yeniden sergilenmeye başlandı.

1992

Türkiye ile Nahçıvan'ı birbirine bağlayan ''Ümit Köprüsü'' hizmete girdi

1987

Batı Alman pilot Mathias Rust, küçük uçağıyla Sovyet hava koridorunu delerek Kızıl Meydan'a indi. Hava Kuvvetleri Başkomutanı Koldunov görevden alındı

1986

Şair Edip Cansever, 58 yaşında İstanbul'da vefat etti

1961

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) Londra'da kuruldu

1960

Cemal Gürsel ''Devlet Başkanı'' oldu

1959

ABD tarafından uzaya gönderilen iki maymun sağlıklı olarak dünyaya döndü

1953

Kore'de 28-29 Mayıs savaşlarında Türk Tugayı 155 şehit verdi

1937

Birleşik Krallık'ta Neville Chamberlain Başbakan oldu.

1930

İnşası 2 yıl süren, New York City'nin önemli sembollerinden Chrysler Binası resmen açıldı.

1928

Bakanlar Kurulu, Millet Mektepleri açılmasını kararlaştırdı

1925

Türk devlet adamı, gazeteci ve politikacı Bülent Ecevit, bugün doğdu.

1919

İstanbul'da tutuklanan İttihat ve Terakki ileri gelenleri, Malta'ya sürgüne gönderildi. Bu ilk kafilede 66 kişi yer aldı. Sürgünler 20 Kasım 1920'ye kadar sürdü

1918

Azerbaycan, bağımsızlığını ilan etti. 28 ay bağımsız kalan Türk devleti, 27 Nisan 1920'de Sovyetler Birliği'ne katıldı

1913

Osmanlı'da ilk feminist örgüt sayılabilecek Teali-i Nisvan kuruldu.

1902

Bilim adamı Thomas Edison pili buldu

1871

Paris Komünü düştü.

1862

Sayıştay kuruldu

1830

ABD Başkanı Andrew Jackson, Amerikan Kızılderililerinin yurtlarından çıkarılmasına ve başka yerlere sürülmelerine olanak tanıyan Yerli İskân Yasası'nı imzaladı.

1492

Mimar Sinan, Kayseri'nin Ağırnas köyünde doğdu

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri