TÜRKMEN BEYİ, KUŞDOĞAN BEY

GİRESUN’A İLK DEFA GELEN VE BÖLGEYİ KONTROL ALTINA ALAN TÜRKMEN BEYİ

Moğolların Anadolu’ya girişiyle birlikte 13. yüzyılın ortalarında Türkmen boyları Batı Anadolu ve Kuzeydoğu Anadolu yaylalarına doğru çekilmişlerdi. Bu Moğol baskısı, Kuzey Anadolu sahillerine yakın kesimlerde Türkmen/Oğuz gruplarının faaliyetine zemin hazırlamıştır. Bilhassa Türkmen Çepni gurupları 1297’den itibaren Doğu Karadeniz bölgesinde yoğun bir şekilde faaliyette bulunmuşlardır.

Karadeniz’e batıdan sahil boyuna ve Giresun-Trabzon hattının güneyinde bulunan dağlar ile vadilerden ilerleyen Çepni boyları II. John (1280-1297) döneminde Ünye, Ordu ve yöresini fethetmiş ve Trabzon’a büyük bir akın düzenlemiştir. Bu sırada yoğun Çepni yerleşmesi nedeniyle Giresun bölgesi ileride Çepni Vilayeti adı ile anılacaktır.

Bugüne kadar bilinen Giresun’un ilk defa Hacı Emir Beyoğlu Süleyman Bey tarafından 1397 ilkbaharında kuşatılıp alındığıdır. Buna dair bilgi Giresun kalesinin fethiyle ilgili Bezm u Rezm’de geçen “Hıristiyanların elinde bulunan, sağlamlığı ve alınmazlığı ile ünlü, tekfurların kaynağı ve başkenti olan Trabzon’a bağlı olan o kaleye [Giresun], İslâmiyetin doğuşundan itibaren hiçbir Müslüman girmemiş ve orayı alamamıştı” kaydına dayanmaktadır.

Hâlbuki Trabzon’da kilise tarihçisi olarak görev yapan Michael Panaretos kroniğinde Giresun’a kadar geldiği ve bölgeyi kontrolü altına aldığı anlaşılan bir Türkmen beyinden bahsetmektedir. Panaretos’a göre İmparator II. Alexios Eylül 1301’de Giresun’a gelip “Koustougans” adlı Türkmen beyini yenilgiye uğratmış, surları yeniden yaptırıp kaleyi tahkim etmiştir. Bryer, Panaretos’un zikrettiği, II. Alexios tarafından öldürülen bu Türkmen beyinin “Küçük Ağa” veya “Küçdoğan” olduğunu belirtmektedir. F. Emecen, Giresun’un bilinen ilk Türk fatihi olduğu anlaşılan bu beyin adının bölgede bulunan yer adlarının da öngördüğü üzere (mesela bazı köy adlarından hareketle Bulancak’a bağlı Kuşluhan ile Dereli’ye bağlı Kuşluhan köyünün adı buna dayanır) “Kuşdoğan” şeklinde okunması gerektiğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla Giresun kesiminin Türkmen fatihi Kuşdoğan Bey’dir. Bu Türkmen başbuğu hakkında bu bilgi dışında maalesef fazla bir bilgiye sahip değiliz.

KAYNAKLAR: Faruk Sümer, Oğuzlar (Türkmenler), İstanbul 1999, s. 323; A. Bryer, “Greeks and Turkmens: The Pontic Exception”, Dumborton Oaks Papers, XXIX (1975), s. 131-133; Esterâbadi, Bezm u Rezm (çev. Mürsel Öztürk), Ankara 1990, s. 485; Feridun Emecen, “Giresun Tarihinin Bazı Meseleleri”, Giresun Tarih Sempozyumu (30-31 Mayıs 1996), İstanbul 1997, s. 21-22; a. mlf., “Giresun”, DİA, XIV, 79; İbrahim Tellioğlu, “Panaretos Kroniğinin Türklerle İlgili Bölümleri”, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 143 (Nisan 2003), s. 64;  a. mlf., Trabzon Rum Devleti (1204-1461), Trabzon 2009, s. 75-77.

Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
ERGİN KOÇ4 yıl önce
hocam,ordu - gölköy'e bağlı merkez mahallelerden birisinin adı da kuşluvan/kuşluhan ya da kuştoğan olduğu bilinmektedir.coğrafi birlikten ötürü muhtemeldir ki, bu türk beyinin adı verilmiş olsa gerek.

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Türkiye′de salgını önlemek için alınan ek tedbirler yeterli mi?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP

TARİHTE BUGÜN

2015

YILDIRIM TUĞRUL TÜRKEŞ PARTİSİNDEN VE TBMM GRUBU ÜYELİĞİNDEN İSTİFA ETTİ

2012

BDP MİLLETVEKİLİ TUNCEL'E HAPİS CEZASI

1997

''BİZİMKİLER'' TELEVİZYON DİZİSİNİN ''HAKİM BEY''İ TİYATRO VE SİNEMA SANATÇISI ORHAN ÇAĞMAN 70 YAŞINDA ÖLDÜ

1993

SAZ SANATÇISI NİDA TÜFEKÇİ 64 YAŞINDA ÖLDÜ

1990

TÜRK OYUNCU VE SES SANATÇISI MİNE MUTLU BUGÜN ÖLDÜ

1976

BREZİLYALI FUTBOLCU RONALDO BUGÜN DOĞDU

1980

TÜRK ŞARKICI LEVENT DÖRTER BUGÜN DOĞDU

1972

MÜNİH OLİMPİYATLARI'NDA KANLI GÜN

1971

TÜRKİYE GÜZELİ FİLİZ VURAL AVRUPA GÜZELİ SEÇİLDİ

1962

KIBRIS'TA RAUF DENKTAŞ'A SUİKAST GİRİŞİMİNDE BULUNULDU

1956

EFES'TE DÜNYACA ÜNLÜ ARTEMİS HEYKELİ GÜN IŞIĞINA ÇIKARILDI

1948

PAKİSTAN'IN KURUCUSU MUHAMMED ALİ CİNNAH ÖLDÜ

1942

UEFA YÖNETİM KURULU ESKİ 1. AS BAŞKANI ŞENEZ ERZİK BUGÜN DOĞDU

1937

NYON ANTLAŞMASI TBMM'DE KABUL EDİLDİ

1851

AMERİKAN GAZETESİ NEW YORK TİMES YAYIMLANMAYA BAŞLANDI

1739

OSMANLI DEVLETİ İLE AVUSTURYA ARŞİDÜKLÜĞÜ İLE BELGRAD ANTLAŞMASI'NI İMZALADI

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri