TÜRKMEN BEYİ, KUŞDOĞAN BEY

GİRESUN’A İLK DEFA GELEN VE BÖLGEYİ KONTROL ALTINA ALAN TÜRKMEN BEYİ

Moğolların Anadolu’ya girişiyle birlikte 13. yüzyılın ortalarında Türkmen boyları Batı Anadolu ve Kuzeydoğu Anadolu yaylalarına doğru çekilmişlerdi. Bu Moğol baskısı, Kuzey Anadolu sahillerine yakın kesimlerde Türkmen/Oğuz gruplarının faaliyetine zemin hazırlamıştır. Bilhassa Türkmen Çepni gurupları 1297’den itibaren Doğu Karadeniz bölgesinde yoğun bir şekilde faaliyette bulunmuşlardır.

Karadeniz’e batıdan sahil boyuna ve Giresun-Trabzon hattının güneyinde bulunan dağlar ile vadilerden ilerleyen Çepni boyları II. John (1280-1297) döneminde Ünye, Ordu ve yöresini fethetmiş ve Trabzon’a büyük bir akın düzenlemiştir. Bu sırada yoğun Çepni yerleşmesi nedeniyle Giresun bölgesi ileride Çepni Vilayeti adı ile anılacaktır.

Bugüne kadar bilinen Giresun’un ilk defa Hacı Emir Beyoğlu Süleyman Bey tarafından 1397 ilkbaharında kuşatılıp alındığıdır. Buna dair bilgi Giresun kalesinin fethiyle ilgili Bezm u Rezm’de geçen “Hıristiyanların elinde bulunan, sağlamlığı ve alınmazlığı ile ünlü, tekfurların kaynağı ve başkenti olan Trabzon’a bağlı olan o kaleye [Giresun], İslâmiyetin doğuşundan itibaren hiçbir Müslüman girmemiş ve orayı alamamıştı” kaydına dayanmaktadır.

Hâlbuki Trabzon’da kilise tarihçisi olarak görev yapan Michael Panaretos kroniğinde Giresun’a kadar geldiği ve bölgeyi kontrolü altına aldığı anlaşılan bir Türkmen beyinden bahsetmektedir. Panaretos’a göre İmparator II. Alexios Eylül 1301’de Giresun’a gelip “Koustougans” adlı Türkmen beyini yenilgiye uğratmış, surları yeniden yaptırıp kaleyi tahkim etmiştir. Bryer, Panaretos’un zikrettiği, II. Alexios tarafından öldürülen bu Türkmen beyinin “Küçük Ağa” veya “Küçdoğan” olduğunu belirtmektedir. F. Emecen, Giresun’un bilinen ilk Türk fatihi olduğu anlaşılan bu beyin adının bölgede bulunan yer adlarının da öngördüğü üzere (mesela bazı köy adlarından hareketle Bulancak’a bağlı Kuşluhan ile Dereli’ye bağlı Kuşluhan köyünün adı buna dayanır) “Kuşdoğan” şeklinde okunması gerektiğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla Giresun kesiminin Türkmen fatihi Kuşdoğan Bey’dir. Bu Türkmen başbuğu hakkında bu bilgi dışında maalesef fazla bir bilgiye sahip değiliz.

KAYNAKLAR: Faruk Sümer, Oğuzlar (Türkmenler), İstanbul 1999, s. 323; A. Bryer, “Greeks and Turkmens: The Pontic Exception”, Dumborton Oaks Papers, XXIX (1975), s. 131-133; Esterâbadi, Bezm u Rezm (çev. Mürsel Öztürk), Ankara 1990, s. 485; Feridun Emecen, “Giresun Tarihinin Bazı Meseleleri”, Giresun Tarih Sempozyumu (30-31 Mayıs 1996), İstanbul 1997, s. 21-22; a. mlf., “Giresun”, DİA, XIV, 79; İbrahim Tellioğlu, “Panaretos Kroniğinin Türklerle İlgili Bölümleri”, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 143 (Nisan 2003), s. 64;  a. mlf., Trabzon Rum Devleti (1204-1461), Trabzon 2009, s. 75-77.

Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
ERGİN KOÇ3 yıl önce
hocam,ordu - gölköy'e bağlı merkez mahallelerden birisinin adı da kuşluvan/kuşluhan ya da kuştoğan olduğu bilinmektedir.coğrafi birlikten ötürü muhtemeldir ki, bu türk beyinin adı verilmiş olsa gerek.

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Türkiye′de salgını önlemek için alınan ek tedbirler yeterli mi?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP

TARİHTE BUGÜN

2017

Singapur'un ilk kadın Cumhurbaşkanı Halime Yakub, aynı zamanda dünyada da ilk başörtülü cumhurbaşkanı oldu.

2015

MHP Ankara Milletvekili ve Başbakan Yardımcısı Tuğrul Türkeş, parti ve TBMM Grubu üyeliğinden istifasına ilişkin yazıyı MHP Genel Başkanlığına, TBMM Başkanlığına ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdi.

2012

BDP İstanbul Milletvekili Sebahat Tuncel, ''terör örgütü üyesi olma'' suçundan hakkında açılan davada 8 yıl 9 ay hapis cezası aldı.

2005

Afganistan'da 1969'dan bu yana ilk parlamento seçimleri yapıldı.

1997

''Bizimkiler'' televizyon dizisinin ''Hakim Bey''i, tiyatro ve sinema sanatçısı Orhan Çağman 70 yaşında öldü.

1997

89 ülke kara mayınlarının yasaklanması antlaşmasını onayladı. Amerika Birleşik Devletleri metne imza atmayı reddetti.

1993

Saz sanatçısı Nida Tüfekçi 64 yaşında öldü.

1990

Türk oyuncu ve ses sanatçısı, Mine Mutlu bugün öldü.

1981

Fransa'da idam cezası kaldırıldı.

1976

Brezilyalı futbolcu, Ronaldo bugün doğdu.

1980

Türk şarkıcı, Levent Dörter bugün doğdu.

1974

Türkiye'de CHP-MSP koalisyonu bozuldu. Bülent Ecevit, başbakanlıktan istifa etti.

1972

Münih Olimpiyatları'nda kanlı gün

1971

Türkiye Güzeli Filiz Vural, Avrupa Güzeli seçildi.

1970

Türkiye'de 8 aydır tutuklu öğrenci liderleri Deniz Gezmiş ve Cihan Alptekin tahliye edildiler.

1962

Kıbrıs'ta Rauf Denktaş'a suikast girişiminde bulunuldu.

1956

Efes'te 1926'dan beri sürdürülen arkeolojik kazılarda, Prytaneion adı verilen bölümde,Efes Artemis'i olarak bilinen, dünyaca ünlü Artemis heykeli gün ışığına çıkarıldı.

1948

Pakistan'ın Kurucusu Muhammed Ali Cinnah öldü.

1942

UEFA Yönetim Kurulu eski 1. As Başkanı Şenez Erzik, bugün doğdu.

1937

Nyon Antlaşması, TBMM'de kabul edildi.

1934

Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti'ne girdi.

1932

Türkçe Ezan: Ezan Türkçe okundu.

1851

Amerikan gazetesi New York Times yayımlanmaya başlandı.

1739

Osmanlı Devleti ile Avusturya Arşidüklüğü ile Belgrad Antlaşması'nı imzaladı.

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri