Üst Manşetler Altı

TÜRKMEN BEYİ, KUŞDOĞAN BEY

GİRESUN’A İLK DEFA GELEN VE BÖLGEYİ KONTROL ALTINA ALAN TÜRKMEN BEYİ

Moğolların Anadolu’ya girişiyle birlikte 13. yüzyılın ortalarında Türkmen boyları Batı Anadolu ve Kuzeydoğu Anadolu yaylalarına doğru çekilmişlerdi. Bu Moğol baskısı, Kuzey Anadolu sahillerine yakın kesimlerde Türkmen/Oğuz gruplarının faaliyetine zemin hazırlamıştır. Bilhassa Türkmen Çepni gurupları 1297’den itibaren Doğu Karadeniz bölgesinde yoğun bir şekilde faaliyette bulunmuşlardır.

Karadeniz’e batıdan sahil boyuna ve Giresun-Trabzon hattının güneyinde bulunan dağlar ile vadilerden ilerleyen Çepni boyları II. John (1280-1297) döneminde Ünye, Ordu ve yöresini fethetmiş ve Trabzon’a büyük bir akın düzenlemiştir. Bu sırada yoğun Çepni yerleşmesi nedeniyle Giresun bölgesi ileride Çepni Vilayeti adı ile anılacaktır.

Bugüne kadar bilinen Giresun’un ilk defa Hacı Emir Beyoğlu Süleyman Bey tarafından 1397 ilkbaharında kuşatılıp alındığıdır. Buna dair bilgi Giresun kalesinin fethiyle ilgili Bezm u Rezm’de geçen “Hıristiyanların elinde bulunan, sağlamlığı ve alınmazlığı ile ünlü, tekfurların kaynağı ve başkenti olan Trabzon’a bağlı olan o kaleye [Giresun], İslâmiyetin doğuşundan itibaren hiçbir Müslüman girmemiş ve orayı alamamıştı” kaydına dayanmaktadır.

Hâlbuki Trabzon’da kilise tarihçisi olarak görev yapan Michael Panaretos kroniğinde Giresun’a kadar geldiği ve bölgeyi kontrolü altına aldığı anlaşılan bir Türkmen beyinden bahsetmektedir. Panaretos’a göre İmparator II. Alexios Eylül 1301’de Giresun’a gelip “Koustougans” adlı Türkmen beyini yenilgiye uğratmış, surları yeniden yaptırıp kaleyi tahkim etmiştir. Bryer, Panaretos’un zikrettiği, II. Alexios tarafından öldürülen bu Türkmen beyinin “Küçük Ağa” veya “Küçdoğan” olduğunu belirtmektedir. F. Emecen, Giresun’un bilinen ilk Türk fatihi olduğu anlaşılan bu beyin adının bölgede bulunan yer adlarının da öngördüğü üzere (mesela bazı köy adlarından hareketle Bulancak’a bağlı Kuşluhan ile Dereli’ye bağlı Kuşluhan köyünün adı buna dayanır) “Kuşdoğan” şeklinde okunması gerektiğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla Giresun kesiminin Türkmen fatihi Kuşdoğan Bey’dir. Bu Türkmen başbuğu hakkında bu bilgi dışında maalesef fazla bir bilgiye sahip değiliz.

KAYNAKLAR: Faruk Sümer, Oğuzlar (Türkmenler), İstanbul 1999, s. 323; A. Bryer, “Greeks and Turkmens: The Pontic Exception”, Dumborton Oaks Papers, XXIX (1975), s. 131-133; Esterâbadi, Bezm u Rezm (çev. Mürsel Öztürk), Ankara 1990, s. 485; Feridun Emecen, “Giresun Tarihinin Bazı Meseleleri”, Giresun Tarih Sempozyumu (30-31 Mayıs 1996), İstanbul 1997, s. 21-22; a. mlf., “Giresun”, DİA, XIV, 79; İbrahim Tellioğlu, “Panaretos Kroniğinin Türklerle İlgili Bölümleri”, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 143 (Nisan 2003), s. 64;  a. mlf., Trabzon Rum Devleti (1204-1461), Trabzon 2009, s. 75-77.

Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Blok Reklam 1

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Eynesil'e en son ne zaman geldiniz?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP
1Galatasaray97021423
2Göztepe9522517
3TM Akhisarspor9522417
4Kayserispor9522417
5M.Başakşehir8521216
6Fenerbahçe9423515
7Beşiktaş8422414
8Bursaspor9441313
9DG Sivasspor9441013
10A. Alanyaspor9342-111
11Evkur Yeni Malatyaspor9342-211
12Antalyaspor9243-49
13Trabzonspor9243-59
14Kasımpaşa9252-58
15K.Karabükspor9252-58
16Gençlerbirliği9252-88
17Atiker Konyaspor9261-47
18Osmanlıspor FK9261-77

KARİKATÜR

Deneme kar

TARİHTE BUGÜN

1997

Kültür Bakanlığı, Oscar'a gidecek film olarak Eşkıya'yı seçti.

1988

Barış Manço'nun televizyon programı 7’den 77’ye TRT'de başladı.

1988

Türk futbolcu Aykut Demir, bugün doğdu.

1985

Türk asıllı Belçikalı şarkıcı Hadise, bugün doğdu.

1980

Türk komedyen Şahan Gökbakar, bugün doğdu.

1980

Yönetmen Ömer Kavur'un filmi Yusuf ile Kenan Milano'da altın madalya aldı.

1979

Brezilyalı Futbolcu Deivid de Souza, bugün doğdu.

1972

THY'nin Truva uçağı Sofya'ya kaçırıldı. Bir gün sonra yolcuları serbest bırakan 4 hava korsanı Bulgaristan'a iltica etti.

1964

Jean-Paul Sartre Nobel Edebiyat Ödülünü kazandı ama ödülü geri çevirdi.

1962

ABD Başkanı John F. Kennedy, Küba'da Sovyet füzeleri olduğunu açıkladı. Amerikan donanması Küba'yı ablukaya aldı. Füze krizi dünyayı nükleer savaş tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı

1953

Laos Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti.

1938

Chester Carlson fotokopiyi icat etti.

1931

Amerikalı mafya lideri Al Capone vergi kaçakçılığı gerekçesiyle 11 yıl hapis cezası aldı.

1919

Amasya'da, Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükümeti'nin Bahriye Nazırı Salih Hulusi Kezrak arasında Amasya Protokolü imzalandı.

1600

Osmanlı ordusu, Macaristan'ın Kanije Kalesi'ni fethetti.

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri