Üst Manşetler Altı

TÜRKMEN BEYİ, KUŞDOĞAN BEY

GİRESUN’A İLK DEFA GELEN VE BÖLGEYİ KONTROL ALTINA ALAN TÜRKMEN BEYİ

Moğolların Anadolu’ya girişiyle birlikte 13. yüzyılın ortalarında Türkmen boyları Batı Anadolu ve Kuzeydoğu Anadolu yaylalarına doğru çekilmişlerdi. Bu Moğol baskısı, Kuzey Anadolu sahillerine yakın kesimlerde Türkmen/Oğuz gruplarının faaliyetine zemin hazırlamıştır. Bilhassa Türkmen Çepni gurupları 1297’den itibaren Doğu Karadeniz bölgesinde yoğun bir şekilde faaliyette bulunmuşlardır.

Karadeniz’e batıdan sahil boyuna ve Giresun-Trabzon hattının güneyinde bulunan dağlar ile vadilerden ilerleyen Çepni boyları II. John (1280-1297) döneminde Ünye, Ordu ve yöresini fethetmiş ve Trabzon’a büyük bir akın düzenlemiştir. Bu sırada yoğun Çepni yerleşmesi nedeniyle Giresun bölgesi ileride Çepni Vilayeti adı ile anılacaktır.

Bugüne kadar bilinen Giresun’un ilk defa Hacı Emir Beyoğlu Süleyman Bey tarafından 1397 ilkbaharında kuşatılıp alındığıdır. Buna dair bilgi Giresun kalesinin fethiyle ilgili Bezm u Rezm’de geçen “Hıristiyanların elinde bulunan, sağlamlığı ve alınmazlığı ile ünlü, tekfurların kaynağı ve başkenti olan Trabzon’a bağlı olan o kaleye [Giresun], İslâmiyetin doğuşundan itibaren hiçbir Müslüman girmemiş ve orayı alamamıştı” kaydına dayanmaktadır.

Hâlbuki Trabzon’da kilise tarihçisi olarak görev yapan Michael Panaretos kroniğinde Giresun’a kadar geldiği ve bölgeyi kontrolü altına aldığı anlaşılan bir Türkmen beyinden bahsetmektedir. Panaretos’a göre İmparator II. Alexios Eylül 1301’de Giresun’a gelip “Koustougans” adlı Türkmen beyini yenilgiye uğratmış, surları yeniden yaptırıp kaleyi tahkim etmiştir. Bryer, Panaretos’un zikrettiği, II. Alexios tarafından öldürülen bu Türkmen beyinin “Küçük Ağa” veya “Küçdoğan” olduğunu belirtmektedir. F. Emecen, Giresun’un bilinen ilk Türk fatihi olduğu anlaşılan bu beyin adının bölgede bulunan yer adlarının da öngördüğü üzere (mesela bazı köy adlarından hareketle Bulancak’a bağlı Kuşluhan ile Dereli’ye bağlı Kuşluhan köyünün adı buna dayanır) “Kuşdoğan” şeklinde okunması gerektiğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla Giresun kesiminin Türkmen fatihi Kuşdoğan Bey’dir. Bu Türkmen başbuğu hakkında bu bilgi dışında maalesef fazla bir bilgiye sahip değiliz.

KAYNAKLAR: Faruk Sümer, Oğuzlar (Türkmenler), İstanbul 1999, s. 323; A. Bryer, “Greeks and Turkmens: The Pontic Exception”, Dumborton Oaks Papers, XXIX (1975), s. 131-133; Esterâbadi, Bezm u Rezm (çev. Mürsel Öztürk), Ankara 1990, s. 485; Feridun Emecen, “Giresun Tarihinin Bazı Meseleleri”, Giresun Tarih Sempozyumu (30-31 Mayıs 1996), İstanbul 1997, s. 21-22; a. mlf., “Giresun”, DİA, XIV, 79; İbrahim Tellioğlu, “Panaretos Kroniğinin Türklerle İlgili Bölümleri”, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 143 (Nisan 2003), s. 64;  a. mlf., Trabzon Rum Devleti (1204-1461), Trabzon 2009, s. 75-77.

Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Blok Reklam 1

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Eynesil'e en son ne zaman geldiniz?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP
1Galatasaray220056
2Kasımpaşa210124
3Beşiktaş210124
4K. Karabükspor210124
5Trabzonspor210114
6Akhisar Belediye210114
7Atiker Konyaspor211023
8Sivasspor211013
9Bursaspor211003
10Evkur Yeni Malatyaspor211003
11Medipol Başakşehir2110-13
12Kayserispor2110-23
13Fenerbahçe200202
14Göztepe2011-11
15Antalyaspor2011-21
16Gençlerbirliği2011-31
17Aytemiz Alanyaspor2020-30
18Osmanlıspor FK2020-40

KARİKATÜR

Deneme kar

TARİHTE BUGÜN

1989

Neptün gezegeninin ilk halkası keşfedildi.

1986

Türk siyasetçi Celâl Bayar, bugün öldü.

1965

Sadun Boro, yelkenlisiyle yapacağı dünya turuna başladı.

1962

İlk atom denizaltısı NS Savannah açılış yolculuğu yaptı.

1942

Türk gazeteci, yazar Uğur Mumcu, bugün doğdu.

1942

Brezilya, Almanya ve İtalya'ya savaş açtı.

1941

Alman ordusu Leningrad’a ulaştı, kuşatma başladı.

1910

Japonya, Kore’yi ilhak etti.

1864

12 devlet ilk Cenevre Konvansiyonu'nu imzaladı: Kızılhaç'ın oluşturulması.

1812

Ürdün'deki arkeolojik sit alanı Petra’nın keşfi.

1791

Haiti’de kölelerin ilk ayaklanması.

1780

Britanyalı James Cook’un gemisi Büyük Britanya’ya döndü.

1642

İngiltere’de iç savaş başladı.

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri