TÜRKMEN BEYİ, KUŞDOĞAN BEY

GİRESUN’A İLK DEFA GELEN VE BÖLGEYİ KONTROL ALTINA ALAN TÜRKMEN BEYİ

Moğolların Anadolu’ya girişiyle birlikte 13. yüzyılın ortalarında Türkmen boyları Batı Anadolu ve Kuzeydoğu Anadolu yaylalarına doğru çekilmişlerdi. Bu Moğol baskısı, Kuzey Anadolu sahillerine yakın kesimlerde Türkmen/Oğuz gruplarının faaliyetine zemin hazırlamıştır. Bilhassa Türkmen Çepni gurupları 1297’den itibaren Doğu Karadeniz bölgesinde yoğun bir şekilde faaliyette bulunmuşlardır.

Karadeniz’e batıdan sahil boyuna ve Giresun-Trabzon hattının güneyinde bulunan dağlar ile vadilerden ilerleyen Çepni boyları II. John (1280-1297) döneminde Ünye, Ordu ve yöresini fethetmiş ve Trabzon’a büyük bir akın düzenlemiştir. Bu sırada yoğun Çepni yerleşmesi nedeniyle Giresun bölgesi ileride Çepni Vilayeti adı ile anılacaktır.

Bugüne kadar bilinen Giresun’un ilk defa Hacı Emir Beyoğlu Süleyman Bey tarafından 1397 ilkbaharında kuşatılıp alındığıdır. Buna dair bilgi Giresun kalesinin fethiyle ilgili Bezm u Rezm’de geçen “Hıristiyanların elinde bulunan, sağlamlığı ve alınmazlığı ile ünlü, tekfurların kaynağı ve başkenti olan Trabzon’a bağlı olan o kaleye [Giresun], İslâmiyetin doğuşundan itibaren hiçbir Müslüman girmemiş ve orayı alamamıştı” kaydına dayanmaktadır.

Hâlbuki Trabzon’da kilise tarihçisi olarak görev yapan Michael Panaretos kroniğinde Giresun’a kadar geldiği ve bölgeyi kontrolü altına aldığı anlaşılan bir Türkmen beyinden bahsetmektedir. Panaretos’a göre İmparator II. Alexios Eylül 1301’de Giresun’a gelip “Koustougans” adlı Türkmen beyini yenilgiye uğratmış, surları yeniden yaptırıp kaleyi tahkim etmiştir. Bryer, Panaretos’un zikrettiği, II. Alexios tarafından öldürülen bu Türkmen beyinin “Küçük Ağa” veya “Küçdoğan” olduğunu belirtmektedir. F. Emecen, Giresun’un bilinen ilk Türk fatihi olduğu anlaşılan bu beyin adının bölgede bulunan yer adlarının da öngördüğü üzere (mesela bazı köy adlarından hareketle Bulancak’a bağlı Kuşluhan ile Dereli’ye bağlı Kuşluhan köyünün adı buna dayanır) “Kuşdoğan” şeklinde okunması gerektiğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla Giresun kesiminin Türkmen fatihi Kuşdoğan Bey’dir. Bu Türkmen başbuğu hakkında bu bilgi dışında maalesef fazla bir bilgiye sahip değiliz.

KAYNAKLAR: Faruk Sümer, Oğuzlar (Türkmenler), İstanbul 1999, s. 323; A. Bryer, “Greeks and Turkmens: The Pontic Exception”, Dumborton Oaks Papers, XXIX (1975), s. 131-133; Esterâbadi, Bezm u Rezm (çev. Mürsel Öztürk), Ankara 1990, s. 485; Feridun Emecen, “Giresun Tarihinin Bazı Meseleleri”, Giresun Tarih Sempozyumu (30-31 Mayıs 1996), İstanbul 1997, s. 21-22; a. mlf., “Giresun”, DİA, XIV, 79; İbrahim Tellioğlu, “Panaretos Kroniğinin Türklerle İlgili Bölümleri”, Türk Dünyası Araştırmaları, sayı: 143 (Nisan 2003), s. 64;  a. mlf., Trabzon Rum Devleti (1204-1461), Trabzon 2009, s. 75-77.

Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
ERGİN KOÇ3 yıl önce
hocam,ordu - gölköy'e bağlı merkez mahallelerden birisinin adı da kuşluvan/kuşluhan ya da kuştoğan olduğu bilinmektedir.coğrafi birlikten ötürü muhtemeldir ki, bu türk beyinin adı verilmiş olsa gerek.

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Türkiye′de salgını önlemek için alınan ek tedbirler yeterli mi?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP

TARİHTE BUGÜN

2017

Mısır'ın Ariş kentinde Ravda Camisi'ne cuma namazı sırasında terör örgütü DEAŞ üyesi 25-30 terörist tarafından düzenlenen bombalı ve silahlı saldırıda 310 kişi öldü, 128 kişi yaralandı. Saldırı nedeniyle Mısır'da 3 gün milli yas ilan edildi

2013

Anadolu Ajansı Amerika Bölge Direktörlüğü New York Ofisi, Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç'ın katılımıyla açıldı.

2012

Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliği, erkeklerde Jamaikalı sprinter Usain Bolt'u, bayanlarda ABD'li sprinter Allyson Felix'i ''Yılın atleti'' seçti.

2011

Sporda şike, spor alanlarına yasak madde sokma, hakaret içeren tezahüratta bulunma cezalarını azaltan yasa teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı

1994

Galatasaray F.C Barcelona'yı 2-1 yendi; kutlamalarda 3 kişi öldü.

1977

Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı.

1976

Van ve çevresinde; Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi öldü.

1968

Türk futbolcu, teknik direktör Bülent Korkmaz, bugün doğdu.

1961

BM, nükleer silah yasağını ABD'nin protestosuna karşın kabul etti.

1941

II. Dünya Savaşı ortamında; pasta ve unlu yiyeceklerin yapımı yasaklandı

1939

Gestapo, Çekoslovakya'da 120 öğrenciyi öldürdü.

1934

Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çıkan kanunla Atatürk soyadını aldı.

1870

Türkiye'nin ilk mizah gazetesi Diyojen yayımlandı.

1859

Darwin'in "Türlerin Kökeni" çalışması yayımlandı.

1642

Abel Tasman, Tazmanya'ya ayak basan ilk Avrupalı oldu.

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri