GİRESUN KAZASI`NIN VİLAYET OLUŞU

GİRESUN KAZASI`NIN VİLAYET OLUŞU
Toplumsal yaşayış alanı itibarıyla Giresun oldukça eski bir yerleşim yeridir. Bu günkü Giresun şehri`nin M. Ö.298-263 yılları arasında Pontus kıralı I. Farnakes tarafından kurulduğu belirtilmektedir. I. Farnakes`in şehri kurmadaki amacı, halkı Yunanlaştırma faaliyetlerinin önüne geçmekti. Bu sebeple kurduğu Giresun şehrini yönetimi altındaki ordu (Kotyora) halkından oluşturmuştu. Kralın adından dolayı bir müddet Farnakiya denilen şehir, daha sonraları Giresun (Kerasus )adını almıştır.

Çeşitli kaynaklarda şehrin kurulduğu yer hakkında çeşitli farklı görüşler vardır. Yapılan araştırmalar Karadenizde üç yerin adının Kerasus olduğu sanıl-maktadır. Bunlardan birincisi, Vakfıkebir Körfezindeki Kireşon / Kirazlık, ikincisi Sinop`un Batısında, üçüncüsü de bugünkü Girsun`un uzağında bir vadi-den bahsedilmektedir. Tüm bunların yanında Coğrafyacı Strabon`un faranakia dediği şehrin Giresun olması daha ağırlık kazanmaktadır. Bunun sebebi ,Romalı idareci Arrien`un Farnakia`nın eski adının Kerasus olduğu yönündedir. Bu görüş doğrultusunda Giresun`un Kale şehir olarak kurulduğu ve Pontus kıralı Farankes arafından kurulduğu sanılmaktadır.

Çeçmiş tarihten günümüze gelindiğinde Giresun Yerleşim yeri olarak temel idari özelliklerini korumuş,Trabzon Rum İmparatorluğuna bağlı bir kale şehir olarak varlığını sürdürmüştür. Bu sebeple başta Bayramlu Beyliği olmak üzere, her dönemde bölgede hakimiyet kurmak isteyenlerce fetih edilmesi geren yerleşimyerlerindendir. Türk varlığı olarak Giresun`un ilk fethinin Kuşdoğan Bey tarafından yapıldığı bilinmektedir.Ancak Çepni beyi Kuşdoğan`ın şehri fetih tarihi bilinmemekle birlikte söz konusu fethin 1301`den önce olduğu bilinmektedir. Zira bu tarihte Kuşdoğan Bey`in mağlubiyeti sonucu Trabzon Rum İmparatoru II.Aleksios tarafından Giresun geri alın-miştır. Yenilgi sonrasında Çepni akınları sürmüş, Hacı Emir Beyoğlu Süleyman Bey tarafından 1397 ilkba-harında yeniden fethedilmiştir. Bu el değişmeler Osmanlı Devletininnhakimiyetine kadar sürmüştür. 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet Han`ın Trabzon Rum İmparataorluğunu yenmesi ile Giresun bölgesi Osmanlı yönetimine girmiştir. Bu zaferle Çepni Beylerinin önemli katkısı olmuştur. Fatih Sultan Mehmet sefere çıktığında Görele, Tirebolu , Giresun kale-leri büyük ihtimal İmparator`un idaresinde idi. Bununla beraber Kürtün, dereli Giresun-Tirebolu-Eynesil arasındaki alan Çepni beylerinin elindeydi. Oğuz Türklerinin 24 boyundan biri olan Çepniler 14.yy.`ın ikinci yarısı Harşit vadisine yerleşmişlerdir. 14-15.yy. boyunca öteki Türk boyları ile birlikte Eynesil, Beşikdüzü, Kürtün, Tirebolu, Keşap,Giresun`dan Ünye`ye kadar olan alanda etkin olmuş, böğlgenin Türkleş-mesinde önemli katkılar sağlamışlardır. Merkezi bu günkü Ordu İli sınırları içinde olan Hacı Emirli Beyliğinin kurucusu Bayram Bey olduğundan bu beyliğe Bayramlu da denilmektedir. Osmanlı belgelerinde Vilayeti Bayramluolarak yeralmaktadır. Giresun`u ilk fetheden bayram Beyin oğlu Süleyman Beydir. Arşiv kayıtlarında Mir-i Çepniyan olarak belirtilen Giresun`un dağlık kesimini, hacı Emiroğlu Süleyman Bey`in yönettiğini Yakup Halife olarak bilinen Çepnilerin manevi şahsiyetine ait ve aynı adla anılan zaviyenin Süleyman Bey tarafından Yakup Halife`ye vakfedildiğinden anlıyoruz.

Giresun`un idari geçmişi ile ile ilgili en geçerli bilgi, Osmanlı dönemindeki bilgilerden ulaşıyoruz. Bu da tapu tahrir belgeleridir. 825 numarada bulunan 1486 tarihli Trabzon sancağı Muvassal Tapu Tahrir Def-terine göre, merkezi Kürtün olan bir idari yapılanma-nın kurulduğu görülür.Zeamet-i Kürtün adıyla anılan bir yapılanma.
İdari sistemdeki değişiklilerle Giresun Osmanlı İmparatorluğu dağılıp Cumhuriyet kuruluncaya kadar Çeşitliyönetim değişikliklerine uğramıştır. 1266 H.-1849 devlet salnamesinden anlaşıldığına göre Trabzon Eyaleti`nin sancaklarından olan Trabzon livasına bağlı olan Giresun, aynı eyaletin Ordu livasına bağlanmış,1865 tarihine kadar statüsü yükseltilerek Sancak olmuştur.Bu dönemde de yine Trabzon `a bağlı olduğu görülür. Giresun sancağı bu dönemde Pir Aziz, Akköy, ve Keşap kazaları ile Kınık nahiyesinden ibarettir. Giresun ilk olarak il statüsüne 1865 tarihinde kavuşmuş, Piraziz Kaza olurken, kaza olan Keşap nahiye olmuştur. 1870. Yine vilayet salnamelerine göre bundan beş yıl kadar sonra Giresun kaza yapılmış ve Sivas Vilayetine bağlı Karahisar-ı Şarki sancağına bağlanmıştır. 1876. Daha sonra 4 Nisan 1921 tarihinde il statüsüne kavuşmuştur.

Kaynakça: Ahmet Gürsoy. Milli müca-delede Giresunlular.s. 144,145,14
Salname-i Vilayet-i Sivas 1870
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Eynesil'e en son ne zaman geldiniz?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP

KARİKATÜR

Deneme kar

TARİHTE BUGÜN

2017

Türkiye, Suriye'nin İdlib kentindeki Han Şeyhun bölgesinde Beşşar Esed rejimi tarafından düzenlenen kimyasal silah saldırısına ilişkin, Birleşmiş Milletler'e mektup göndererek rejimin cezalandırılmasını istedi

2017

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Suriye'nin Han Şeyhun bölgesinde kimyasal silah kullanıldığının bilimsel incelemeyle tespit edildiğini açıkladı

2017

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Batı Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıdıklarını duyurdu

2016

Sabancı suikastı davası sanıklarından İsmail Akkol'un, olaydan 20 yıl sonra yargılanmasına başlandı

2016

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kurulmasına ilişkin kanun tasarısı yasalaştı

2015

Eski TÜBİTAK Başkan Yardımcısı Hasan Palaz, kuruma "sahte diplomalı personelin işe alındığı" iddialarına yönelik soruşturma kapsamında tutuklandı

2014

Anadolu Ajansı (AA), 94. kuruluş yıl dönümünde yayın dilleri arasına Fransızca'yı da ekledi

2013

Gaziantep'te Türkiye'nin 4'üncü "Oyun ve Oyuncak Müzesi" açıldı

2013

- Gaziantep'in Nizip ilçesindeki konteyner kentte barınan Suriyeliler, "Kızılay Gıda Kartı" programı kapsamında dağıtılan kartlarla alışveriş imkanına kavuştu

2013

Anadolu Ajansının 93. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında, Arapça Haberler Servisi'nin 1. kuruluş yılı kutlandı, Arapça Haber Akış Sistemi devreye girdi

2013

Nijerya'da otobüs ile akaryakıt tankerinin çarpışması sonucu meydana gelen patlamada 36 kişi öldü

2011

Hükümete, bazı konularda KHK çıkarma yetkisi veren tasarı yasalaştı. Düzenlemeyle devlet bakanlıklarının yerine ekonomi, iç ve dış ticaret, gençlik ve spor ile aile, özürlüler, çocuklar, kadınlar ve sosyal yardım konularında 4 bakanlık kuruldu

2009

İstanbul Gösteri Merkezi, çıkan yangın nedeniyle kullanılamaz hale geldi

2005

Celal Talabani, Irak cumhurbaşkanlığına getirildi.

1994

Ruanda Devlet Başkanı Juvenal Habyarimana ve Brundi Devlet Başkanı Cyprien Ntaryamira'nın bindikleri uçak, bir roket saldırısı sonucu düştü. Çıkan çatışmalar, yaklaşık bir milyon kişinin katledilmesiyle sonuçlandı

1992

Amerikalı bilimkurgu yazarı Isaac Asimov öldü

1988

Endonezya'daki Camel Trophy yarışmasını, Türkiye'yi temsil eden Ali Deveci-Galip Gürel ekibi kazandı

1980

Görev süresi sona eren Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Çankaya Köşkü'nden ayrıldı. Yerine Cumhuriyet Senatosu Başkanı İhsan Sabri Çağlayangil vekalet etmeye başladı

1979

Türk atlet Veli Ballı, Atina'da düzenlenen uluslararası maratonda birinci oldu

1973

Kontenjan Senatörü emekli Amiral Fahri Korutürk, 15. turda 365 oyla Türkiye'nin Altıncı Cumhurbaşkanı seçildi

1972

Anayasa Mahkemesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam kararlarını usulden iptal etti. TBMM'nin idamları yeniden görüşeceği açıklandı

1972

Ankara'da Kıbrıs Türk Temsilciliği kuruldu

1971

Rus besteci İgor Stravinsky öldü

1956

Hayat mecmuasının ilk sayısı çıktı

1953

Türkiye Genç Milli Futbol Takımı, dünya üçüncüsü oldu

1941

Mihver devletleri Yugoslavya'yı işgal etti. Almanlar Yunanistan'a girdi, Türk deniz sınırına kadar Doğu Akdeniz'i savaş bölgesi ilan etti. Türkiye, bunun üzerine Edirne ve Uzunköprü'de demir yolu köprülerini havaya uçurdu

1939

İngiltere, Fransa ve Polonya, saldırı durumunda yardımlaşma için Paris'te bir antlaşma imzaladı

1933

''Güzellik Kraliçesi'' Nazire Hanım, Fenerbahçe'nin kuruluş yıl dönümünde, Fenerbahçe-Boçkay maçının başlangıç vuruşunu yaptı

1920

Anadolu Ajansı kuruldu. Heyeti Temsiliye Reisi Mustafa Kemal Paşa, kuruluşunu duyurduğu genelgesinde; AA'nın hiç ödün vermediği ilkelerini de tarihe geçirdi: ''Doğru, tarafsız, hızlı habercilik.''

1917

ABD, Almanya'ya savaş ilan etti ve I. Dünya Savaşı'na müttefiklerin yanında girdiğini açıkladı

1909

Kaşif Robert E. Peary, Kuzey Kutbu'na giden ilk insan oldu

1909

İlk basın şehidi: Serbesti gazetesinde, İttihat ve Terakki Cemiyeti karşıtı yazılar yazan Gazeteci Hasan Fehmi, Galata Köprüsü'nde kurşunlanarak öldürüldü

1909

Kuzey Kutbu'na ilk kez ayak basıldı.

1896

İlk modern olimpiyat oyunları Atina'da başladı

1453

İstanbul, Fatih Sultan Mehmet tarafından kuşatıldı.

1326

Orhan Bey, kuşatma altında tutulan Bursa'yı Bizanslılardan aldı. Bursa, 1326-1361 arasında Osmanlılara başkentlik yaptı

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri