Üst Manşetler Altı

GİRESUN KAZASI`NIN VİLAYET OLUŞU

GİRESUN KAZASI`NIN VİLAYET OLUŞU
Toplumsal yaşayış alanı itibarıyla Giresun oldukça eski bir yerleşim yeridir. Bu günkü Giresun şehri`nin M. Ö.298-263 yılları arasında Pontus kıralı I. Farnakes tarafından kurulduğu belirtilmektedir. I. Farnakes`in şehri kurmadaki amacı, halkı Yunanlaştırma faaliyetlerinin önüne geçmekti. Bu sebeple kurduğu Giresun şehrini yönetimi altındaki ordu (Kotyora) halkından oluşturmuştu. Kralın adından dolayı bir müddet Farnakiya denilen şehir, daha sonraları Giresun (Kerasus )adını almıştır.

Çeşitli kaynaklarda şehrin kurulduğu yer hakkında çeşitli farklı görüşler vardır. Yapılan araştırmalar Karadenizde üç yerin adının Kerasus olduğu sanıl-maktadır. Bunlardan birincisi, Vakfıkebir Körfezindeki Kireşon / Kirazlık, ikincisi Sinop`un Batısında, üçüncüsü de bugünkü Girsun`un uzağında bir vadi-den bahsedilmektedir. Tüm bunların yanında Coğrafyacı Strabon`un faranakia dediği şehrin Giresun olması daha ağırlık kazanmaktadır. Bunun sebebi ,Romalı idareci Arrien`un Farnakia`nın eski adının Kerasus olduğu yönündedir. Bu görüş doğrultusunda Giresun`un Kale şehir olarak kurulduğu ve Pontus kıralı Farankes arafından kurulduğu sanılmaktadır.

Çeçmiş tarihten günümüze gelindiğinde Giresun Yerleşim yeri olarak temel idari özelliklerini korumuş,Trabzon Rum İmparatorluğuna bağlı bir kale şehir olarak varlığını sürdürmüştür. Bu sebeple başta Bayramlu Beyliği olmak üzere, her dönemde bölgede hakimiyet kurmak isteyenlerce fetih edilmesi geren yerleşimyerlerindendir. Türk varlığı olarak Giresun`un ilk fethinin Kuşdoğan Bey tarafından yapıldığı bilinmektedir.Ancak Çepni beyi Kuşdoğan`ın şehri fetih tarihi bilinmemekle birlikte söz konusu fethin 1301`den önce olduğu bilinmektedir. Zira bu tarihte Kuşdoğan Bey`in mağlubiyeti sonucu Trabzon Rum İmparatoru II.Aleksios tarafından Giresun geri alın-miştır. Yenilgi sonrasında Çepni akınları sürmüş, Hacı Emir Beyoğlu Süleyman Bey tarafından 1397 ilkba-harında yeniden fethedilmiştir. Bu el değişmeler Osmanlı Devletininnhakimiyetine kadar sürmüştür. 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet Han`ın Trabzon Rum İmparataorluğunu yenmesi ile Giresun bölgesi Osmanlı yönetimine girmiştir. Bu zaferle Çepni Beylerinin önemli katkısı olmuştur. Fatih Sultan Mehmet sefere çıktığında Görele, Tirebolu , Giresun kale-leri büyük ihtimal İmparator`un idaresinde idi. Bununla beraber Kürtün, dereli Giresun-Tirebolu-Eynesil arasındaki alan Çepni beylerinin elindeydi. Oğuz Türklerinin 24 boyundan biri olan Çepniler 14.yy.`ın ikinci yarısı Harşit vadisine yerleşmişlerdir. 14-15.yy. boyunca öteki Türk boyları ile birlikte Eynesil, Beşikdüzü, Kürtün, Tirebolu, Keşap,Giresun`dan Ünye`ye kadar olan alanda etkin olmuş, böğlgenin Türkleş-mesinde önemli katkılar sağlamışlardır. Merkezi bu günkü Ordu İli sınırları içinde olan Hacı Emirli Beyliğinin kurucusu Bayram Bey olduğundan bu beyliğe Bayramlu da denilmektedir. Osmanlı belgelerinde Vilayeti Bayramluolarak yeralmaktadır. Giresun`u ilk fetheden bayram Beyin oğlu Süleyman Beydir. Arşiv kayıtlarında Mir-i Çepniyan olarak belirtilen Giresun`un dağlık kesimini, hacı Emiroğlu Süleyman Bey`in yönettiğini Yakup Halife olarak bilinen Çepnilerin manevi şahsiyetine ait ve aynı adla anılan zaviyenin Süleyman Bey tarafından Yakup Halife`ye vakfedildiğinden anlıyoruz.

Giresun`un idari geçmişi ile ile ilgili en geçerli bilgi, Osmanlı dönemindeki bilgilerden ulaşıyoruz. Bu da tapu tahrir belgeleridir. 825 numarada bulunan 1486 tarihli Trabzon sancağı Muvassal Tapu Tahrir Def-terine göre, merkezi Kürtün olan bir idari yapılanma-nın kurulduğu görülür.Zeamet-i Kürtün adıyla anılan bir yapılanma.
İdari sistemdeki değişiklilerle Giresun Osmanlı İmparatorluğu dağılıp Cumhuriyet kuruluncaya kadar Çeşitliyönetim değişikliklerine uğramıştır. 1266 H.-1849 devlet salnamesinden anlaşıldığına göre Trabzon Eyaleti`nin sancaklarından olan Trabzon livasına bağlı olan Giresun, aynı eyaletin Ordu livasına bağlanmış,1865 tarihine kadar statüsü yükseltilerek Sancak olmuştur.Bu dönemde de yine Trabzon `a bağlı olduğu görülür. Giresun sancağı bu dönemde Pir Aziz, Akköy, ve Keşap kazaları ile Kınık nahiyesinden ibarettir. Giresun ilk olarak il statüsüne 1865 tarihinde kavuşmuş, Piraziz Kaza olurken, kaza olan Keşap nahiye olmuştur. 1870. Yine vilayet salnamelerine göre bundan beş yıl kadar sonra Giresun kaza yapılmış ve Sivas Vilayetine bağlı Karahisar-ı Şarki sancağına bağlanmıştır. 1876. Daha sonra 4 Nisan 1921 tarihinde il statüsüne kavuşmuştur.

Kaynakça: Ahmet Gürsoy. Milli müca-delede Giresunlular.s. 144,145,14
Salname-i Vilayet-i Sivas 1870
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Eynesil'e en son ne zaman geldiniz?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP

KARİKATÜR

Deneme kar

TARİHTE BUGÜN

2017

Sınıf öğretmeni olarak görev yaptığı Şanlıurfa'nın Siverek ilçesine bağlı Çiftçibaşı köyünden memleketi Gümüşhane'ye giderken terör örgütü PKK tarafından kaçırılarak katledilen ve cesedi bulunan Necmettin Yılmaz'ın cenazesi defnedildi

2017

15 Temmuz darbe girişiminin birinci yılı dolayısıyla Ankara'da 15 Temmuz Şehitler Abidesi'nin açılışı

2015

Yunanistan Parlamentosu, Avro Bölgesi liderlerinin, 86 milyar avroluk üçüncü kurtarma paketi karşılığında ön şart olarak talep ettiği kapsamlı reform paketi ile ilgili kanun tasarısını kabul etti.

2015

Yunanistan Parlamentosu, Avro Bölgesi liderlerinin, 86 milyar avroluk üçüncü kurtarma paketi karşılığında

2014

Türk spor adamı Faruk Ilgaz, bugün öldü.

2005

Irak'ın Musayyib kentinde bir intihar eylemcisi, kullandığı patlayıcı yüklü tanker kamyonu, benzin istasyonuna sürdü: 98 ölü, 100 yaralı.

1998

12 Eylül 1980 askeri harekatını gerçekleştirenlerden eski Jandarma Genel Komutanı emekli Orgeneral Sedat Celasun, Çanakkale'de kalp krizi sonucu öldü.

1994

Shoemaker-Levy 9 kuyrukluyıldızının parçaları Jüpiter gezegenine çarptı.

1990

Filipinler'de deprem: 1.450 ölü.

1979

Saddam Hüseyin, Irak devlet başkanı oldu.

1975

Atatürk'ün silah arkadaşlarından emekli general Fahri Belen öldü.

1969

Apollo 11 Cape Kennedy uzay üssünden fırlatıldı.

1966

Sanatçı Yıldız Tilbe, bugün doğdu.

1964

Kurtuluş Savaşı kahramanlarından, eski başbakan Hüseyin Rauf Orbay öldü.

1955

Söke'de meydana gelen 7.0 büyüklüğündeki depremde 23 kişi öldü.

1945

1945 -Manhattan Projesi gereğince Amerika Birleşik Devletleri yakınlarında ilk atom bombası denemesi yapıldı.

1945

Türk oyuncu Çetin Tekindor, bugün doğdu.

1945

ABD'de Robert Oppenheimer'ın geliştirdiği ilk atom bombası, New Mexico yakınlarında, çölde patlatıldı.

1942

Fransa'daki en büyük Yahudi tutuklanması: 12.884 Yahudi Auschwitz'e gönderilmek üzere tutuklandı.

1926

İlk renkli sualtı çekimleri National Geographic dergisinde yayımlandı.

1918

Klasik Türk Müziği sanatçısı Müzeyyen Senar, bugün doğdu.

1912

Stokholm Olimpiyat'ları başlangıcı.

1683

Viyana'ya taarruz eden Osmanlı ordusu, Avusturya ordusunu mağlup etti. Böylelikle Viyana kuşatması sürdürüldü.

1394

Fransa kralı VI. Charles, Yahudilerin Fransa'dan kovulması için emir verd

622

622 - Hicri takvimin başlangıcı.

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri