Üst Manşetler Altı

​GİRESUN YÖRESİNDE “KAYNAĞA GİTMEK” (2)

GİRESUN YÖRESİNDE “KAYNAĞA GİTMEK” (2)

Mevlüt KAYA

Hüseyin Avni’nin bildirdiğine göre, Osmanlı hâkimiyetinin son yıllarına dek Giresun yöresi halkı her yıl şubat ayı sonlarında yaylalara çıkmaya başlardı. Genellikle köylerde çalışacak güce sahip olmayan çocuklar ve yaşlılar, hayvanlarla birlikte yaylaya gönderilirdi. İş yapacak gelinler ve yetişkinler köyde kalırlar, imece usulüyle tarlaları ekerlerdi. Yöre arazilerinin genelde yamaç olmasından dolayı sabanla tarla sürme yaygın değildi. Mayıs ayına dek süren darı ekimi ve tarladan yabani otların iki defa kazılmasının ardından yayla hazırlıkları başlardı. Herkes en güzel kıyafetlerini giyer, yolluk hazırlardı. Erkekler silahlarını kuşanır, kemençe ve diğer çalgılarını yanlarına alırlardı. Her köyden insanlar, ayrı gruplar halinde Perşembe günü toplanır, yola koyulurdu (Tirebolulu Hüseyin Avni Alparslan, “Türk Bayramlarından Otçu Göçü”, Türk Yurdu, sayı: 8/7, 4 Haziran 1331, s. 122-127; İsmail Hacıfettahoğlu, Sakarya Şehidi Hüseyin Avni Bey, Atlas Yayınları, Ankara 2003, s. 153-158).
Yayla yolunda büyük bir şölen olurdu. Erkekler silah atar, türkü söyler, nara atar ve kemençe çalarlardı. İnsanlar, kümeler halinde hem eğlenir hem de çabuk yürürdü. Ortalama bir günlük sürede yaylaya varılırdı. Obalara yaklaşılınca heyecan artar, silah patlamaları dağları inletir, naralar atılırdı. Cuma günü (derim günü=dernek=toplanma) köylüler obalarına vardıklarında toplanıp pazar yerine (derek/derneklerine) varırlar ve bir araya gelirlerdi. Burada büyük bir şölen yaparlardı. Cumartesi günü aynı kutlamalarla köylerine dönerler, fındık bahçelerinin bakımlarını yapmaya koyulurlardı (Alparslan, a.g.m., s. 122-127; Hacıfettahoğlu, a.g.e., s. 153-158). Bu sürece yörede “otçu göçü” denilmekteydi. Otçu göçü, Giresun’un kıyı ilçelerinde rastlanan bir gelenek olmakla birlikte daha ziyade Espiye, Tirebolu, Görele, Eynesil ve Şalpazarı yöresinde yaygındır (Ali Bilir, “Görele Yöresi Yayla Hayatı”, Görele Kültür Sanat Sempozyumu (20 Aralık 2003) Bildiriler, Haz. S. Çiçek-S. Kaya-A. Yüksel, Melisa Matbaacılık, İstanbul 2005, s. 67).
Haziran sonu ile Temmuz (Orak ayı) ortalarına rastlayan otçu göçünde, yayla yolları kalabalık insan kümelerinin kutlamalarının yanı sıra hayvanların çan, kelek ve kor sesleri ile donanırdı. Otçu göçünü anlatan eski kuşak, bu sesleri eşsiz bir orkestraya benzetmektedir (Yalçın Korkmaz, Çocukluğumda Yayla Göçleri, Yaz Yayınları, İstanbul 2016, s. 25-27). 
“Türk’ün karnı doyunca gözü yolda olur” (İsmail Tokalak, Bizans-Osmanlı Sentezi, Gülerboy Yayınları, İstanbul 2006, s. 553) sözü, Türklerin bu durumlarını özetlemektedir. Geleneksel yaylacılık yaşantısı, yöre toplumunun hafızasında koşulsuz bağlanmışlık biçiminde yer edinmiştir. Yerel atasözleri de yöre insanının yayla bağımlılığını doğrulamaktadır: “Yazın yayla suyu içmeyen kışın soğuğuna dayanamaz.” (Ahmet Kufacı, Giresun İli Güce Yöresi Araştırmaları, Sonhaber Yayınları, Trabzon 2016, s. 262). “Bir ekmeğin varsa yarısını yaylada ye!” (A. Kufacı, a.g.e., s. 262).
Aksu dergisindeki bazı bilgilere göre, Keşap Nahiyesi’nin Bayrambey, Unaca, Balıklısu köylerinde 1930-1940’larda çeşitli geleneksel şenlikler düzenlenmekteydi. İnsanlar, bu köylerin orta yerindeki Gürlen Çayırı’nda toplanarak senenin en güçlü delikanlısını seçerlerdi: “İçlerinden ne sırtı yere gelmez karayağızlar, ne bazusu bükülmez çelikleşmiş koç yiğitler çıkardı”. Köy delikanlıları güreşirlerdi. Burada, güreşten başka etkinlikler de gerçekleştirilirdi. Mahalli oyunlar oynanır, davul, zurna eşliğinde saatlerce horon tepilir, bıçak oyunları, yürüme, kırma, karşılama denilen eski oyunlar oynanır, gençler dağları inleten türküler söylerlerdi (Ş. Turgut, “Gireson Sporunun Geçmiş Zamanlarına Bir Bakış”, Aksu, sayı: 2/19, 1940, s. 28-29).
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Blok Reklam 1

BU HAFTA OKUNANLAR

ANKET

Eynesil'e en son ne zaman geldiniz?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP

KARİKATÜR

Deneme kar

TARİHTE BUGÜN

2017

Sinema ve tiyatro sanatçısı Bülent Kayabaş, 72 yaşında İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti

2017

Yüksek Seçim Kurulu, CHP, HDP ve Vatan Partisinin 16 Nisan 2017'de yapılan anayasa değişikliğine ilişkin halk oylamasının tam kanunsuzluk nedeniyle iptaline ilişkin taleplerini reddetti

2017

Fransa'da tavuk gibi "kuluçkaya yatan" sanatçı Abraham Poincheva, üç hafta sonra sonuç aldı. Sanatçının üzerine oturduğu 10 yumurtadan birindeki civciv, dünyaya "merhaba" dedi

2017

Musul'un batı yakasında düzenlenen saldırılarda DEAŞ lideri Ebubekir el-Bağdadi'nin yardımcısı ile örgütün önde gelen altı ismi öldürüldü

2016

Avrupa Birliği, Türkiye'deki Suriyeli sığınmacılar için taahhüt ettiği fonun 110 milyon avroluk kısmını serbest bıraktı

2014

Suriye'de kaçırılan Fransız gazeteciler Edouard Elias (22), Didier François (54), Pierre Torres (29) ve Nicolas Henin (38) serbest bırakıldı. Gazeteciler, Şanlıurfa'nın Akçakale ilçesinden Türkiye'ye getirildi

2013

Diyanet İşleri Başkanlığı yanında yapılan Ahmet Hamdi Akseki Camisi ibadete açıldı

2011

Finlandiya'da düzenlenen Avrupa Badminton Şampiyonası'nda takımlar kategorisinde Almanya şampiyon oldu. Türkiye ise çeyrek finalde Rusya'ya 3-0 yenilerek, takım müsabakalarına veda etti

2010

Irak'taki El Kaide'nin lideri Ebu Eyüp El Masri öldürüldü

2008

Eski bakanlardan Ayvaz Gökdemir, Ankara'da bir kongrede kalp krizi geçirdikten sonra kaldırıldığı hastanede vefat etti

2007

Çankaya Köşkü'nden önce Cumhurbaşkanlığı Köşkü olarak kullanılan "Atatürk Müze Köşkü", restorasyonu tamamlandıktan sonra törenle ziyarete açıldı

2000

Filipinler havayollarına ait Boeing 737-200 tipi bir yolcu uçağı Davao (Filipinler) şehri yakınlarında düştü: 131 kişi öldü.

1999

Karikatürist Tekin Aral İstanbul'da öldü. 1941'de doğan Aral, ağabeyi Oğuz Aral ile Gırgır ve Fırt dergilerini mizah dünyasına kazandırdı

1995

ABD'nin Oklahoma eyaletinde resmi bir binaya konulan bombanın patlaması sonucunda 100'den fazla kişi öldü. Bombayı eski bir asker olan 28 yaşındaki Timothy McVeigh'in yerleştirdiği ortaya çıkarıldı

1994

Sinema sanatçısı Turgut Boralı 71 yaşında öldü

1993

Şair, öykü ve oyun yazarı Sabahattin Kudret Aksal öldü

1987

The Simpsons televizyonda gösterime girdi.

1984

Avni Dilligil Tiyatro Ödülü'nü Dostlar Tiyatrosu "Galileo Galilei" oyunuyla aldı. Yıldız Kenter "en iyi kadın oyuncu", kardeşi Müşfik Kenter "en iyi erkek oyuncu" seçildi

1971

Sovyetler Birliği, dünyanın ilk uzay istasyonu "Salyut I"i uzaya gönderdi. 15 metre uzunluğundaki istasyon, bilimsel bir laboratuvardı

1971

Sierra Leone'de cumhuriyet ilan edildi.

1969

Milliyetçi Hareket Partisi lideri Alparslan Türkeş, "doğum kontrolü suikasttir" dedi.

1964

Ford, Mustang modelini piyasaya sunuldu.

1961

27 Mayıs'tan sonra ilk basın mahkumiyeti: Ahmet Emin Yalman 25 lira ağır para cezasına çarptırıldı.

1948

ABD, yeni bir atom silahını Marshall Adası'nda denedi

1947

Hindistan'da Kongre Partisi, ülkenin Hindistan ve Pakistan olarak iki ayrı devlete bölünmesini kabul etti

1938

Kırşehir ve çevresindeki 6,6 büyüklüğündeki depremde 149 kişi öldü

1926

Türk karasularında her türlü denizcilik işlerini Türk vatandaşlarına tahsis eden ve ecnebilerin kabotaj hakkına son veren Kabotaj Kanunu kabul edildi

1925

29 Ekim'in "ulusal bayram" olarak kabulü hakkındaki kanun onaylandı

1909

Jeanne d'Arc azize ilan edildi.

1899

Cemal Tollu, Türk ressam, bugün doğdu.

1775

Amerikan Devrimi başladı. Sömürgeci İngiliz birlikleri ile bağımsızlık savaşçıları, Massachusetts eyaletinin Lexington kentinde çatıştı

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri